اصطلاح تفكيك در حقوق جديد ايران پديد آمده و به مفهوم افراز و تقسيم نزديك است. لكن با آنها فرق دارد زيرا همانگونه كه در مبحث قبل گفته شده در افزار بايد حالت اشاعه وجود داشته باشد ولي در تفكيك وجود حالت اشاعه ضرورت ندارد به عبارت ساده تر در افراز تعداد مالكين مشاعي بايد از ۲ نفر بيشتر باشند ولي در تفكيك حتي يك نفرهم كه مالك شش دانگ ملكي باشد مي توان آنرا به قطعات متعددي كه قانوناً مقدور باشد تفكيك نمايد كه روش انجام انجام عمل تفكيك به شرح زير بيان مي شود :
متقاضي بايد با مراجعه به دفترخانه اسناد رسمي و اخذ تقاضاي تفكيك آن را به ضميمه نقشه تفكيك ملك كه خود موظف به تهيه آن مي باشد به ثبت محل تسليم دارد.
تقاضا پس از ثبت در دفتر انديكاتور جهت ضميمه شدن به پرونده و اقدام لازم به ترتيب به شعبه بايگاني و يكي از نمايندگان ارجاع مي گردد.
نماينده پس از ملاحظه تقاضا و بررسي پرونده ثبتي نقشه ارائه شده وسيله متقاضي را طي نامه اي جهت تائيد و موافقت با تفكيك به شهرداري محل ارسال مي دارد.
نامه تخيه شده پس از امضاء مسئول اداره و درج شماره بر آن وسيله دفتر انديكاتور به ضميمه نقشه به شهرداري ارسال و پرونده تا وصول پاسخ شهرداري به بايگاني جهت ضبط اعاده مي گردد.
تذكر ۱: چنانچه ظرف دو ماه از تا ريخ ارسال نقشه به شهرداري پاسخي از ناحيه آن مرجع واصل نشود حسب مراجعه و تقاضاي متقاضي اداره ثبت مي تواند راساً مبادرت به تفكيك نمايد.
پس از وصول پاسخ شهرداري منضم به نقشه تائيد شده و ثبت آن در فتر انديكاتور حسب دستور مسئول اداره تاريخ مراجعه بعدي متقاضي براي عزيمت به محل و انجام عمليات تفكيك تعيين و به او ابلاغ و پرونده جهت ضبط تا روز مذكور به بايگاني ارسال مي شود.
در روز مقرر و با مراجعه متقاضي بايگاني پرونده را نزد مسئول اداره ارسال و او نماينده و نقشه بردار را جهت عزيمت به محل و انجام عمل تفكيك تعيين مي نمايد.
بديهي است چنانچه محل وقوع ملك خارج از شعاع ۳۰ كيلومتر بوده و به نماينده و نقشه بردار فوق العاده ماموريت و هزينه سفر تعلق گيرد متقاضي موظف است آن را بشرحيكه در مباحث قبل توضيح داده شد در حساب سپرده نزد بانك ملي واريز نمايد.
آنگاه نماينده و نقشه بردار در معيت متقاضي به محل وقوع ملك عزيمت و پس از استقرار در محل و معرفي ملك وسيله متقاضي نماينده حدود آن را با مجاورين و سوابق ثبتي تطبيق و در صورتيكه قطعات تفكيكي داخل در محدوده ملك باشند و اختلافي با مجاورين ملاحظه نگردد نقشه بردار نفشه تفكيكي را با توجه به نقشه تائيد شده شهرداري ترسيم و قطعات تفكيكي را به نرخ منطقه اي ارزيابي و نماينده صورت جلسه تفكيكي را تهيه مراتب را طي گزارشي به اطلاع مسئول اداره مي رسانند.
در صورت جلسه تفكيكي با تعيين ابتدا بايستي جريان ملك و سپس حدود و مشخصات كل ملك آنگاه حدود و مشخصات قطعات تفكيكي با تعيين شماره و با ذكر طول ابعاد و مساحت به ترتيب نوشته شود و نماينده و نقشه بردار و متقاضي آن را امضاء نمايند.
مسئول اداره پس از بررسي صورت جلسه تفكيكي و تطبيق قطعات تفكيك شده با نقشه ترسيمي در صورتيكه اقدامات انجام شده را كافي تشخيص دهد صورت جلسه را جهت گواهي عدم بازداشت و اخذ هزينه تفكيك به ترتيب به دفتر بازداشتي و حسابداري ارجاع مي نمايد.
متصدي دفتر بازداشتي پس از انجام گواهي لازم مبني بر عدم بازداشت پرونده را به حسابداري ارسال مي دارد.
متصدي حسابداري هزينه تفكيك را بر مبناي بهاي مندرج در برگ رازيابي تنظيم شده وسيله نقشه بردار محاسبه و قبض رمبوطه را صادر و جهت واريز در بانك ملي به متقاضي تسليم مي دارد.
متقاضي پس از واريز هزينه تفكيك در بانك ملي كه حساب ثبت در آن مفتوح است نسخ لازم را به ثبت اعاده تا ضمينه پرونده شود.
متصدي حسابداري پس ازضميمه نمودن قبض مربوطه به واريز هزينه تفكيك به پرونده و گواهي وصول آن را جهت اقدام بعدي نزد مسئول اداره ارسال مي دارد.
مسئول اداره پس از كنترل و بررسي عمليات انجام شده صورت جلسه تفكيكي را امضاء و همراه با پرونده به دفتر انديكاتور مي فرستد.
متصدي دفتر انديكاتور پس از درج شماره بر صورت جلسه آن را عطف به سابقه به دفترخانه درخواست كننده تفكيك ارسال و پرونده را جهت ضبط در رديف مربوطه به بايگاني اعاده مي دهد.